ਅਸਥੀਨੋਜ਼ੂਸਪਰਮੀਆ

ਅਸਥੀਨੋਜ਼ੂਸਪਰਮੀਆ: ਨਿਦਾਨ, ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਰੋਕਥਾਮ

ਮਰਦ ਬਾਂਝਪਨ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਹਰ ਸਾਲ ਵੱਧਦੇ ਗੰਭੀਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਡਾ. ਸੁਮਿਤਾ ਸੋਫਤ ਆਈਵੀਐਫ ਹਸਪਤਾਲ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਸਥੇਨੋਜ਼ੂਸਪਰਮੀਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

ਅਸਥੀਨੋਜ਼ੂਸਪਰਮੀਆ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਵੇ!

ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਖਰਾਬ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਸਥੀਨੋਜ਼ੂਸਪਰਮੀਆ ਜਾਂ ਅਸਥੀਨੋਸਪਰਮੀਆ। ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ, ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ ਤੈਰਨ ਜਾਂ ਹਿੱਲਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਅੱਗੇ ਦੀ ਤਰੱਕੀ 50% (ਗ੍ਰੇਡ a + b) ਜਾਂ ਤੇਜ਼ ਤਰੱਕੀ 25% (ਗ੍ਰੇਡ a) ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਦੋਂ ਅਸਥੀਨੋਜ਼ੂਸਪਰਮਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਪਤਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦਾ ਗਰੱਭ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ, ਮਰਦ ਦੇ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਨੂੰ ਤੈਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਯੋਨੀ ਤੋਂ ਫੈਲੋਪੀਅਨ ਟਿਊਬਾਂ ਤੱਕ ਇੱਕ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕਿ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦਾ ਗਰਭ ਧਾਰਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਿਰਫ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਹੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅੰਡਕੋਸ਼ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ੇਚਿਤ ਕਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਦਰਅਸਲ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਖਰਾਬ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਵਿੱਚ, ਆਮਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਨੂੰ ਅੰਡੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਬਣਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਅਸਥੀਨੋਜ਼ੂਸਪਰਮੀਆ ਹੋਣ ਦੇ ਠੋਸ ਕਾਰਣ ਅਜੇ ਤੱਕ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅਣਜਾਣ ਹਨ, ਪਰ ਆਮਤੌਰ ਤੇ ਤਜ਼ਾਰਬੇਕਾਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ, ਕਿ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਕਾਰਣਾ ਕਰਕੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਵਿੱਚ ਘਾਟ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ:

• ਟੈਸਟਿਕੂਲਰ ਸੱਟ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ
• ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਣੂ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ
• ਵੈਰੀਕੋਸੀਲ
• ਹਾਰਮੋਨਲ ਅਸੰਤੁਲਨ
• ਜੈਨੇਟਿਕਸ
• ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ
• ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਣੂ ਐਂਟੀਬਾਡੀਜ਼
• ਪੋਸ਼ਣ ਸੰਬੰਧੀ ਕਮੀਆਂ
• ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣੀਗਰਮੀ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ (ਸੌਨਾ, ਗਰਮ ਟੱਬਾਂ ਅਤੇ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਤੋਂ)
• ਜਣਨ ਅੰਗਾਂ ਜਾਂ ਯੂਰੋਜਨੀਟਲ ਟ੍ਰੈਕਟ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ

ਅਸਥੀਨੋਜ਼ੂਸਪਰਮੀਆ ਦੇ ਸੰਭਾਵੀ ਲੱਛਣ

ਆਮਤੌਰ ਤੇ ਅਸਥੀਨੋਜ਼ੂਸਪਰਮੀਆ ਦੇ ਕੋਈ ਸੰਭਾਵੀ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਪਰ ਤੁਹਾਡੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਗਰਭ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਨਾਕਾਮ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਘੱਟ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਤਰਫ਼ ਇਸ਼ਾਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਿਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਵੈਰੀਕੋਸੀਲ ਨਾਮਕ ਵਿਕਾਰ ਕਈ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਭਾਰੀਪਨ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਵੈਰੀਕੋਸੀਲ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਂਝਪਨ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕਾਰਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਇੱਕ ਆਮ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਟੈਸਟਾਂ ਦੀ ਕਾਫੀ ਜਿਆਦਾ ਜਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿ ਅਸਥੀਨੋਜ਼ੂਸਪਰਮੀਆ ਦੇ ਸਟੀਕ ਕਾਰਣਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।

ਅਸਥੀਨੋਜ਼ੂਸਪਰਮੀਆ ਦਾ ਨਿਦਾਨ

ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਣੂ ਦੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ, ਇੱਕ ਸੈਮੀਨੋਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਕਾਫੀ ਜਿਆਦਾ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਆਮਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਇੱਕ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ-ਗਿਣਤੀ ਚੈਂਬਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਕੋਪ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖ ਕੇ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਨੂੰ ਦਰਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੋੜ ਪੈਣ ‘ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਅਸਥੀਨੋਸਪਰਮੀਆ ਇਲਾਜ ਦੇ ਲਈ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਆਮ ਮੁੱਲਾਂ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 

ਅਸਥੀਨੋਜ਼ੂਸਪਰਮੀਆ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ਅਸਥੀਨੋਜ਼ੂਸਪਰਮੀਆ ਦਾ ਇਲਾਜ ਆਮਤੌਰ ਤੇ ਇਸਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਣਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਦੇ ਆਮ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ, ਖੁਰਾਕ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਉਪਾਅ, ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ, ਅਤੇ ਪੂਰਕ ਖ਼ੁਰਾਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ

• ਖੁਰਾਕ

ਆਮਤੌਰ ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ, ਜ਼ਿੰਕ, ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ ਅਤੇ ਈ ਦੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਭੋਜਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਦਰਅਸਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੋਜਨ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਜਿਆਦਾ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਟਾਮਿਨ ਦੇ ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਉੱਚ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਡਾਈਟ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। 

• ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ

ਅਸਲ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ, ਸ਼ਰਾਬ ਅਤੇ ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਵਰਗੀਆਂ ਭੇੜੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਜਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਾਤਾਂ, ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਵੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਹੋ ਸਕੇ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸੰਕ੍ਰਮਣ ਅਤੇ ਵੈਰੀਕੋਸੀਲ ਵਰਗੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਅੰਤਰੀਵ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਇਲਾਜ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।  

ਅਸਿਸਟਡ ਰੀਪ੍ਰੋਡਕਟਿਵ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀਆਂ (ਏਆਰਟੀ) ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਅਸਥੀਨੋਜ਼ੂਸਪਰਮੀਆ ਦਾ ਇਲਾਜ 

ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਿੱਚ, ਆਈਸੀਐਸਆਈ (ਇੰਟਰਾਸਾਈਟੋਪਲਾਸਮਿਕ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਇੰਜੈਕਸ਼ਨ) ਅਤੇ ਆਈਵੀਐਫ (ਇਨ ਵਿਟਰੋ ਫਰਟੀਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਭਵ ਤਰੀਕੇ ਉਪਲੱਭਧ ਹਨ। 

ਇਹਨਾਂ ਉੱਨਤ ਇਲਾਜਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ, ਨਿਸ਼ੇਚਨ ਦੇ ਲਈ, ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਨੂੰ ਪੈਟਰੀ ਡਿਸ਼ ਦੇ ਵਿੱਚ ਅੰਡਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮੈਨੂਅਲ ਰੂਪ ਦੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਇੱਕ ਔਰਤ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਵਕ ਗਰੱਭ ਧਾਰਣ ਕਰ ਸਕੇ। 

ਇੱਛਤ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਅੰਡਾ ਗਰੱਭ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਦੇ ਵਿੱਚ ਅਸਫ਼ਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੌਰਾਨ ਦਾਨੀ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਦੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਲਈ ਘਰੇਲੂ ਉਪਚਾਰ

• ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਅਤੇ ਰੋਜਾਨਾ ਕਸਰਤ ਕਰੋ।
• ਸਵੇਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਫਿਰ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸੈਕਸ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਕਾਫੀ ਵੱਧ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
• ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਰੋਜਾਨਾ ਆਪਣੀ 8 ਘੰਟੇ ਦੀ ਨੀਂਦ ਲਵੋ।
• ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂ ਦੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਵੱਧ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਦੁਆਰਾ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੇ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ।